Test KEF Q500

Gegevens

Categorie: Tests

Gemaakt op vrijdag 11 mei 2012 08:07

Geschreven door Theo Wubbolts

KEF’s nieuwe Q Series zag in het laatste kwartaal van 2010 het levenslicht. HVT testte de Q300 in oktober, terwijl tegelijkertijd hifi.nl het spits afbeet met de Q100. Nu beide boekenplankmodellen hun weg naar de winkel – en natuurlijk de consument – hebben gevonden, werd het tijd een vloerstaander uit deze serie bij de horens te vatten.

Soms bekruipt me de gedachte “hoe meer woorden ik er aan vuil maak, hoe minder het wordt”. Aan de andere kant zou ik met: “Dit is een fantastische luidspreker en die moet je kopen” me er te gemakkelijk van af maken. Er valt namelijk nog wel wat meer over te vertellen. Verder is de anekdote over de student die een tentamen af moest leggen een aardige: een jaar later merkte hij op dat de professor dezelfde vragen stelde als het jaar ervoor. “Ja, waarde student, dat is ook zo. De vragen zijn altijd dezelfde, de antwoorden echter niet.” Naar analogie leg ik nog maar weer eens uit hoe het zit met die luidspreker.

De luidspreker wordt vaak bestempeld als de belangrijkste schakel in de HiFi-keten. Althans dat hoor je vaak het winkelpersoneel zeggen. Soms wordt daar ook een percentage aan gehangen van het te besteden geld te spenderen binnen een bepaald budget. Een voorbeeld: bij een set van € 2.000, bestaande uit versterker, bron – draaitafel vroeger en CD-speler nu – en twee luidsprekers wordt aangeraden de helft, zijnde in dit voorbeeld € 1.000, aan die luidsprekers uit te geven. Hmm, dat weet ik zo net nog niet. Een luidspreker wordt niet alleen tot klinken gebracht door de versterking en het bronmateriaal, maar is vooral qua klank het resultaat van de plaats waar die komt te staan.

Zo heb ik in mijn winkeltijd ook de volgende stelling geponeerd: voor hetzelfde bedrag liever een twee-weg dan een drie-weg. Dat lijkt een tautologie, maar is natuurlijk heel verklaarbaar door de toename van het aantal in te zetten componenten. Daarnaast moet je de kwaliteit niet om zeep helpen door de luidspreker verkeerd op te stellen. Extreem gesteld geen boekenplankmodel op de vloer – iets wat ik heel vaak bij mensen thuis zie; door beroepsdeformatie behept gaat mijn gesprek dan ook verder op dat niveau… – geen model tegen de muur en/of in de hoek met de basreflexpoort aan de achterzijde omdat dat een verkleuring brengt in het mid-laag/laag. Maar ook geen luidspreker met een naar het helder neigende klankbeeld in een interieur met weinig demping als meubels en stoffering. Besef dat alles met elkaar te maken heeft, anders gezegd het een samenspel van alle componenten is op de aan te treffen akoestische omstandigheden van de (huis-)kamer.

Het tweede grote misverstand is gelegen in het feit dat luidsprekers voorkeur voor een bepaalde muzieksoort hebben. Lucht in trilling brengen is het enige wat van een luidspreker gevraagd wordt. Het is meer een samenwerking tussen de gekozen versterker, het bronmateriaal en vakkundigheid van de HiFi-adviseur (die overigens niet te vinden is op de internetfora maar bij de audio/video-specialist).

Tot slot is de luidspreker geen gloeilamp; vermogen – uitgedrukt in watts – is geen kwaliteitsaanduiding. Eerder is het cijfer voor de gevoeligheid, uitgedrukt in dB/W/m, van belang. Hoeveel mechanische energie – de in trilling te brengen hoeveelheid lucht – wordt er gegenereerd uit de aangeleverde hoeveelheid elektrische energie uit de versterker. Bedenk hierbij dat teveel vermogen minder schadelijk is dan vervormd vermogen. Vuistregel is dat de versterker meer vermogen af moet kunnen geven dan je in eerste instantie denkt. Samenvattend een citaat van een voormalig werkgever: zoek geen luidspreker op basis van de specificaties, je kiest je levenspartner ook niet op doktersadvies…

Uit voorgaande blijkt dat de keuze van de luidspreker een lastige en een van de redenen is dat deze zo lang in een installatie gehandhaafd wordt. Toch durf ik de bewering aan om toch een eindigheid aan die kwaliteit te verbinden. Aangezien een luidspreker mechanische èn elektrische eigenschappen heeft, is die van de eerste gemakkelijk te onderkennen. De soepelheid van de bewegende delen als ‘surround’ – de rand van de chassis – neemt in de loop van de jaren af omdat de weekmakers uit het kunststof dan wel rubber zijn vervlogen. Elektrische eigenschappen zijn moeilijker te zien omdat de componenten van het wisselfilter zich ín de kast bevinden, maar ook daar treden verouderingsverschijnselen op. Ik durf de vergelijking wel aan tussen een luidspreker na tien jaar en op het moment van aanschaffing – als dat al zou kunnen overigens – …die nieuwe klinkt beter.

Q500

Heb je derhalve een luidspreker uit het einde van de vorige eeuw en wil je genieten van de vooruitgang die onmiskenbaar zich in de ontwikkeling heeft voorgedaan, dan is deze Q500 een serieuze kandidaat. Voor € 1.000 per paar komt dit vloerstaande model toevallig ook terug in de hierboven aangehaalde set. Met behapbare afmetingen en klankeigenschappen zou ik niet weten wie hier in dit budgetgezien niet gelukkig mee zou kunnen worden en zijn. De 13 cm Uni-Q-driver, al eerder met veel lof bezongen in de test van de Q100, eist ook in deze Q500 een prominente rol voor zich op. Om het laag van fundament te voorzien koos deze warme luidsprekerfabrikant uit Kent voor een beproefd concept: een actieve en een passieve woofer, vandaar de aanduiding 2 ^1/2-weg.

Aan de achterzijde wederom de slimme aansluiting voor de luidsprekerkabel: in geval je met dubbele draden wil werken kan dat door de verbindingschroeven naar buiten te draaien, waardoor hoog en laag van elkaar wordt gescheiden.

Opstelling

De KEF (afkorting voor Kent Engineering & Foundry) heeft opgesteld gestaan in de referentieset van mijn werkkamer, bij insiders bekend, maar om even het voorgaande te staven, aangesloten op een ruime honderd watter. Als liefhebber van bronmateriaal van het eerste uur – mijn eerste Hifi kwam uit een elektrogrammofoon met in het deksel de luidspreker… – draai ik rijp en groen, van vinyl, DAB-radio en verder alle denkbare schijfjes. Ik vind dat een luidspreker, als meest klankbepalende component uit de HiFi-keten, alles goed, liefst uitstekend, weer moet kunnen geven. Het kiezen van de positie was in de praktijk eigenlijk heel eenvoudig, op het niet-kritische af. Zijn de Q500-en dan niet gevoelig voor de positie? Nou, nee, niet erg en daardoor prettige kameraden ook bij niet direct ideale omstandigheden, een fenomeen dat absoluut te danken is aan de voortreffelijke Uni-Q-driver.

Luisteren

Ja, wat moet ik nu hier? Een zwanenzang over het zoetgevooisde stemmenmateriaal dat ik draaide van de ideale Schubert-liedinterpreet Fritz Wunderlich tot Jennifer Warnes met songs van Leonard Cohen? Of Joan Baez op vinyl in ‘Angelina’ of Harry Belafonte in Carnegie-hall. Om maar te zwijgen over de Onno-HVT-CD met live opgenomen klassiek materiaal uit diverse concertzalen die ons land rijk is? Hoge verwachtingen en lage lusten werden door deze KEF zonder morren ingevuld. Deze KEF Q500 is een alleseter zonder een karakterloze allemansvriend te zijn. Al werkend aan deze uitgave van HVT werd mijn aandacht regelmatig getroffen door de precisie waarmee ook de DAB-uitzendingen kwalitatief goed uit de verf kwamen, tot de goed hoorbare akoestiek van de opnameruimte aan toe. Wie kan hier niet mee leven? Q500, warm aanbevolen!

Specificaties

KEF Q500
Type: 2^1/2-weg basreflex
Frequentiebereik: 41Hz-40kHz
Cross-over: 2,5kHz
Aanbevolen versterker: tot 130 watt
Gevoeligheid: 87dB
Maximum: 110dB
Impedantie:8 ohm
Gewicht: 15 kg
Afmetingen: 870x180x272 mm (hxbxd)
 917x295x313 mm met plint/vloerplaat
Prijs: € 499 per stuk
Uitvoering: kersen, zwart of walnoot
Voor meer informatie: www.kef.nl