Versterkers

Sonos Zone Players & Controller

Gegevens

Categorie: Versterkers

Gemaakt op maandag 20 juni 2011 08:08

Geschreven door Redactie HVT

Geniet je van onze serie ‘Hot Vinyl & Tubes’? Heb je rijen langspeel-platen in de kast en is het warme geluid van een buizenversterker nog altijd je favoriet? Stop dan nu met lezen, want dit is digitale mp3 computer abracadabra voor gevorderden. Heb je juist geen idee wat ‘phono’ is? En heb je in-middels meer muziek in mp3-for-maat dan op CD? Dan is dit waar je op zit te wachten, want Sonos verandert het digitale muzikale huishouden. Op de testbank twee Sonos ‘Zone Players’ en een bijbehorende controller. Maar wat is het? In computertaal: een versterker en mp3 decoder die muziek draadloos speelt. In gewone mensentaal is dat iets meer werk om uit te leggen. De kern van het systeem bestaat uit een versterker met daarop, heel gewoon, aansluitingen voor doodgewone huiskamerluidsprekers en een centrale woofer. De versterker heeft ook een heel gewone lijnuitgang om het signaal door te geven aan een eventueel ander apparaat. Maar naast één gewone line-ingang, kent de Sonosversterker slechts een aansluiting voor een computernetwerk.

Netwerken

De bron is bij Sonos geen ‘normale’ bron zoals we die gewend zijn. Bij de sonos hebben we te maken met digitale audio. Opgeslagen op bijvoorbeeld een pc, mac of speciale netwerk hardeschijf. Deze muziek kan je kopen op internet, of natuurlijk gewoon kopiëren van de CD’s die thuis in de kast staan. Nu kan je denken: waarom heb ik een Sonos nodig, want ik kan deze muziek prima via de pc zelf afspelen. Ja, dat kan, maar de aangesloten luidsprekers klinken meestal even speelgoedachtig als ze er uit zien. Een alternatief is de pc aansluiten op een versterker, maar ook dit is niet ideaal door de geringe signaalsterkte en onhandige mini-jack aansluitingen die op de meeste geluidskaarten zijn te vinden. Daarom slaat Sonos de geluidskaart over en leest, via het netwerk, direct de data van de harddisk. Dat laatste betekent dat de Sonos versterker niet in de buurt van de pc hoeft te staan. De muziek op de harddisk van de computer in de werkkamer, kan via het netwerk zonder signaalverlies in de huiskamer ten gehore worden gebracht. De bediening van iedere versterker of ‘Zone Player’ vindt plaats via de meegeleverde ‘controller’. Dit apparaat houdt het midden tussen een ontzettend grote afstandsbediening en een kleine PDA. De ‘controller’ heeft een 3.5” kleurenscherm en de bediening doet veel denken aan die van een standaard mp3speler. Met een groot draaiwiel kan de gebruiker bladeren door de muziekcollectie. Naar wens wordt de muziek op artiest, genre, album of bestandsnaam weergegeven. Deze uit de kluiten gegroeide afstandsbediening werkt niet met infrarood licht, maar via radiogolven (een draadloze netwerkverbinding, vergelijkbaar met WiFi). Daarom kunnen zonder problemen meerdere ‘Zone Players’ worden bediend. En het handige is: ze hoeven niet eens in zicht te staan. 

Verrassing

De klank van de loodzware versterker is prima. Hij weet een merkbaar beter plaatje neer te zetten dan een DVD-speler die een CD-ROM met mp3-bestanden afspeelt. Sonos ondersteunt ook andere digitale audio-codec’s als FLAC (Free lossless audio codec), WAV (ongecomprimeerde PCM), WMA (Windows Media Audio) en AAC (Advanced Audio Coding). De al even zware meegeleverde tweewegluidsprekers (bestaande huiskamerluidsprekers kunnen overigens ook worden gebruikt) geven een zeer onmiskenbare hifi-klank. Het geluid is wel wat droog en daardoor er is heel wat voor nodig om dit systeem tot leven te brengen. Dat is in eerste instantie nogal saai, maar op de lange termijn is het minder vermoeiend dan luidsprekers die iedere gelegenheid aangrijpen om te knallen. Helaas zijn de luidsprekers bijzonder richtingsgevoelig, wat betekent dat installeren enig experimenteren vereist. Het vermogen van de versterker lijkt met 50 watt in 8 ohm nogal bescheiden, maar zodra het volume meer dan driekwart is geopend loopt het ineens met grote stappen op van hard tot explosief. Sonos biedt voldoende vermogen om een flink feestje te bouwen en/of menig buurman tot wanhoop te drijven. 

Briljant

Tot nu toe is dit bijzondere systeem niet meer dan een uiterst kostbare manier om muziek van de computer af te spelen. Voor hetzelfde geld is het mogelijk een kleine stille pc plus versterker te kopen die hetzelfde bereiken, maar bouw maar eens een goede interface! Daarom biedt Sonos meer. Kabels kunnen een probleem zijn in huis en moeten het liefst zo kort mogelijk zijn (een uitzondering is de digitale interlink die minimaal 1,5 meter moet zijn om reflectie tegen te gaan). Dit kort houden van kabels is de standaardregel in de hifi. Signaalkabels door het huis trekken is dan ook vragen om problemen van praktische aard. Maar een computernetwerk kent dit probleem niet. Deze draden kunnen probleemloos vele tientallen meters afleggen. Bovendien kunnen door één kabel tegelijkertijd meerdere signalen van meerdere computers worden verstuurd. Dat biedt perspectief! Dat betekent namelijk dat alle computers én meerdere Sonos-spelers in een netwerk met elkaar kunnen communiceren. Moet je voorstellen: de harddisk van iedere computer kan door iedere versterker of ‘Zone-Player’ als bron van muziek worden gebruikt. Daarnaast kan de controller iedere speler in het netwerk bedienen. Naar keuze kan iedere ‘Zone Player’ eigen muziek spelen of kunnen alle spelers tegelijk hetzelfde laten horen. Deze laatste modus heet ‘party mode’ en is gezien het versterkervermogen geen loze belofte! 

In het diepe

Klinkt het allemaal te mooi om waar te zijn? Tsja, dat moet haast wel… en dat is het ook, want Sonos is zeker niet perfect. Het eerste nadeel is dat iedere pc met de muziek op de harddisk altijd aan moet staan. Er is dan natuurlijk te opteren voor een speciale netwerk harde schijf. Daarnaast maken computers geluid. Zeker de snellere die actief zijn gekoeld. En daardoor kan de hifi-ervaring behoorlijk worden gestoord. Sonos heeft daar nog geen rekening mee gehouden door een eigen schijf in te bouwen of wellicht een ander soort geheugen te leveren om – al dan niet tijdelijk – bestanden op te slaan. De apparaten hebben wel geheugen om de muziek-catalogus op te slaan, zodat bladeren extra snel gaat. Dit is echter onhandig bij het toevoegen van nieuwe muziek, omdat alles dan opnieuw moet worden geïndexeerd, hoewel de ‘music-index-settings’ eenvoudig ge-update kunnen worden. Daarbij is de opzet van het Sonos-systeem onnodig omslachtig. Zo wordt software voor Windows en Apple Macintosh meegeleverd. Linux is dus vergeten, terwijl dit systeem inmiddels meer gebruikers kent dan Macintosh. Door de versterkers een webinterface te geven was de installatie eenvoudiger geweest en zouden nog meer mogelijkheden beschikbaar komen. Een echt nadeel is de inbreuk op de veiligheid van het computernetwerk. Wie Windows gebruikt, zal dit niet zo ervaren, maar wie een ander systeem gebruikt (Macintosh of Linux) heeft dit mede gekozen om de superieure veiligheid in een netwerk. Sonos heeft er helaas voor gekozen alleen muziekbestanden in een netwerk te lezen volgens de Windows-methode. Zowel Linux als Macintosh kunnen deze methode ook gebruiken, maar doen dan een grote stap terug. Bovendien is de Windows-methode geen standaard omdat er slechts één maker achter zit die op ieder moment kan kiezen de specificaties te wijzigen of geheim te houden. Een échte standaard als NFS (network file systeem) wordt helaas niet ondersteund. De enige oplossing voor ons Linux netwerk was terug te vallen op een truc die geen enkele computerleek begrijpt: wij kregen Sonos alleen aan de praat door een externe NFS mount te exporteren via Samba. Daarna was het iedere dag feest en maakte Sonos alle beloften waar. 

Conclusie

Sonos heeft goed naar de markt geluisterd en komt met een product dat aan een vraag voldoet waar de grote fabrikanten nog (lang) geen antwoord op hebben. De conventionele stereoinstallatie wordt vervangen door één apparaat. De CD’s en meest geliefde cassettebandjes zijn al lang omgezet in mp3 formaat en ‘dus’ is de computer de bron van alle muziek. Deze hypermoderne versterker heeft daarom maar één ingang: die voor het computernetwerk. Daarbij gebruikt Sonos alle bijkomende voordelen van een netwerk. De muziekbron en versterker hoeven niet langer bij elkaar te staan en meerdere versterkers kunnen tegelijkertijd van dezelfde bron lezen. In de praktijk werkt dit uitstekend en de geluidskwaliteit is prima. Maar laten we even ‘down to earth’ de zaak bekijken: Sonos levert zeker geen perfect product. Zowel de opzet als de uitvoering is niet altijd de meest logische. Dat begint met de ondersteuning van muziekformaten. Beveiligde mp3-bestanden uit een mp3-winkel kunnen niet altijd worden weergegeven. Het grootste bezwaar is de uiterst beperkte netwerkondersteuning (alleen Windows, andere systemen moeten zich aanpassen) die een grote deuk maakt in de beveiliging en prestaties van Linux en Macintosh netwerken. Met deze addertjes onder het gras is Sonos een vondst, maar niet ideaal. Het is als het mooiste, fijnste en slimste apparaat in de winkel dat echter alleen schlagers kan afspelen. Snapt u het bezwaar? We hadden ‘m namelijk bijna zelf gekocht. Meer informatie: www.sonos.com