Achtergrond

Studio 150 en ATC

Mono te Bethlehem

Door John van der Veer, HVT 10, oktober 2022

ATC heeft in vrij korte tijd een legendarische status verworven. Studio 150 in Amsterdam heeft die status al decennialang, getuige de eindeloze reeks producties die er is opgenomen, zowel nationaal als internationaal. De afluistering in de studio is inmiddels het domein van ATC. Deze omslag maakt deel uit van de ontwikkeling die Studio 150 heeft doorgemaakt, inclusief een nieuwe locatie. Naast de naam van het domein is nog een naam onveranderd gebleven: Peter Riebeek, eigenaar en engineer. Tijd voor een interview. Over muziek, geluid en ongebreidelde passie: “Het hoogtepunt van geluidstechniek ligt in de jaren 50”. De toon is gezet.


De hernieuwde kennismaking is na 30 jaar. Hij herkent me niet meteen. Niet verwonderlijk. Ik probeer een idee te krijgen van het aantal gezichten dat Peter Riebeek de revue heeft zien passeren, voor en achter het glas van de controlekamer. De lijst is eindeloos, het internet geduldig. Studio 150 was de woonkamer van De Dijk. ‘Was’, want de band houdt dit jaar op te bestaan, zoals bekend. ‘150’ Slaat op het huisnummer aan de Lauriergracht, de eerste en vorige locatie van Peters domein, op steenworp afstand van mijn huis. Parkeren aan de gracht een crime, maar dat weerhoudt wereldberoemde artiesten niet om al even beroemde producties toe te vertrouwen aan de voormalige paardenstal. Verhalen te over. Die van de spilzucht van Def Leppard staat me bij. Michael Jackson over de vloer, Prince. David Bowie komt er samples opnemen voor de Glass Spider Tour, body guards voor de deur. Studio 150 bestaat sinds 1979, mijn eerste voet over de drempel dateert van 1986. Toen nog met de JBL 4310, in de muur, licht gekanteld en een kleinere variant als nearfield. Externe versterkers (Bryston) in een andere ruimte. Het is de tijd dat ‘rocksound’ domineert en geen producer die een studio boekt zonder de 4310. Het accent ligt ook sterk op toegepaste elektronica: veel Eventide en Lexicon. Galm uit een doosje, veel signalen druipend van effecten. Wat minder ‘oor’ voor de akoestiek van de ruimte, en zelfs voor de toegepaste microfoons. In 1992 is mijn volgende opname in Studio 150. De sfeer is behoorlijk veranderd. De JBL’s hebben plaatsgemaakt voor actieve Genelecs, zowel het grote systeem als de nearfields. Peter heeft zich inmiddels verdiept in oude microfoons; Neumann’s en RCA’s in de opnameruimte. Buizen- en condensatortechniek alom.

Decca Tree

“Die lage ruimte aan de Lauriergracht leende zich ook niet optimaal om de mogelijkheden van akoestiek uit te buiten”. Daarin komt sterk verandering als Studio 150 verhuist naar de Bethlehemkerk in Amsterdam Noord. Het pand doet als kerk geen dienst meer en staat te koop. Peter aarzelt niet. Het is tevens een Rijksmonument, lees ik als ik aanbel. Aan de buitenkant is dan ook niets veranderd. Het interieur is wèl aangepast, met toestemming. De aanblik van het brede schip in het kerkgebouw, dat nu dienst doet als opnameruimte en concertzaal, is overweldigend. De Yamaha C3-D vleugel uit de Lauriertijd is aangevuld met een grote Steinway uit de D-serie. Aan het hoge, gewelfde plafond een woud van golvende doeken om de akoestiek aan te passen, aangevuld met microfoons op lange standaards, waaronder de Decca Tree, de fameuze constructie met (meestal) drie microfoons om, met name, orkesten op te nemen. Maar ook het registreren van strijkers en concertvleugel kunnen een geweldig resultaat opleveren met deze methode. Niet alleen de demping van de doeken is variabel, ook met de verhouding tussen ruimte en ‘close’ kan worden gespeeld door de microfoons meer of minder te laten zakken. Het resultaat met een strijkersectie laat Joeri, de engineer die sinds jaar en dag de ‘toko’ runt met Peter, even later horen als we de trap bestijgen naar de controleruimte. Ook hier valt de mond open. Alsof je de filmset van Starwars bent binnengelopen; een groot contrast met de analoge sfeer beneden. Het gigantische mengpaneel is aan beide kanten iets naar binnen gekeerd, lijkt wel gedaan om te voorkomen dat je met de bureaustoel een lange, zijwaartse sprint moet trekken om nog op tijd bij de buitenste kanalen te komen. Meer zaken springen in het oog, zoals het ontbreken van nearfields en de prominent aanwezige ATC luidsprekers in het paneel pal achter de mengtafel.

Wil je de rest van het artikel lezen? Koop dan HVT of download onze kiosk voor Android of iOS