Cover story

JL Audio Dominion D108 actieve subwoofer

Subje met heel veel power

Door Marnix Bosman, HVT 3, maart 2024

JL Audio is een echte specialist. En subwooferspecialist om precies te zijn. Dat zie je niet vaak maar dat biedt een fabrikant wel alle concentratieruimte om met iets speciaals te komen.


De historie van het Amerikaanse merk JL Audio gaat terug naar 1975. In dat jaar voegden de oprichters James Birch en Lucio Proni de letters van hun voornamen samen en startten zijn met de ontwikkeling van luidsprekers. Luidsprekers voor in de auto want daar is het bij JL Audio allemaal mee begonnen. In die tijd was Car Hifi booming en JL Audio heeft in die jaren in Amerika een grote naam opgebouwd. Gaandeweg werd de doelgroep uitgebreid naar de maritieme wereld en dan moet je denken aan de wereld van de luxe jachten en indrukwekkende speedboten. Gezien de thuishaven van het merk, Miramar in Florida, zullen de oudere lezers onder ons waarschijnlijk wel een beeld hebben als ik de naam Miami Vice laat vallen. JL Audio begeeft zich nog steeds op deze twee markten, enige tijd geleden zijn ze ook de consumentenmarkt gaan bedienen. In dat deel van het programma beperkt JL Audio zich echter volledig tot de ontwikkeling van actieve subwoofers, een deel waar ze inmiddels tot de top mogen worden gerekend.

Mijn eerste kennismaking met JL Audio was in 2020. Ik had toen echt een beest van een sub van dit merk in huis. Het ging om een model uit de Fathom serie. De F112v2 kost 5.500 euro en weegt maar liefst 60 kilo schoon aan de haak. Deze maand heeft de huidige importeur, Quartz AV, een veel handzamer model bij mij laten afleveren. Deze keer gaat het om de slechts 12 kilo wegende en bijzonder compacte D108 uit de Dominion serie. Deze sub heeft een prijskaartje dat (afhankelijk van de uitvoering) ligt tussen de 1.100 en 1.250 euro.

Dominion D108

De specs van de D108 zijn niet te vergelijken met de specs van dat topmodel waarover ik HVT nr. 6 van 2020 schreef. Het verhaal achter deze Dominion sub is echter minstens zo indrukwekkend. De basis van de D108 is een compacte gesloten behuizing van bijna 25 liter waarin JL Audio een 8 inch woofer heeft gemonteerd. 8 inch (20cm) is niet bijzonder groot zou je zeggen. Het gaat hier echter wel om een long throw woofer waarvan het membraan een (piek-piek) excursie kan maken van maar liefst 63mm (2,5 inch). Een leek zegt dit misschien niks maar ik kan u vertellen, dat is veel. Het zorgt ervoor dat deze sub een heleboel lucht in beweging kan brengen en dat is belangrijk voor een sub. Het zegt ook iets over het dynamische bereik en over de mate waarin hij vrij kan bewegen zonder compressie of vervormingsverschijnselen te vertonen.
Met een goede woofer ben je er echter nog niet. Een woofer moet je aansturen en daarvoor heeft JL Audio een klasse D eindversterker ingebouwd die goed is voor 500 echte Watts. Dat zijn geen piek Watts die de versterker maar een fractie van een seconde kan leveren maar echte RMS cijfers die de versterker ook gedurende langere tijd aan de woofer kan voeren. Hoe deze versterker in de praktijk presteert, zal later blijken maar op papier is het een unit die controle kan bieden voor een strakke en uitgebalanceerde weergave. De inregelsectie bestaat uit een cross-over die is gebaseerd op de 24dB/octaaf topologie volgens Linkwitz-Riley.

Wil je de rest van het artikel lezen? Koop dan HVT of koop dit artikel op Blendle