Cover story

Dutch & Dutch 8c

Het Geheim van de Dutch Mountains

Door Ernst Neve en John van der Veer, HVT 12, december 2023

Het systeem is in 2018 geïntroduceerd en voorzien van de volstrekt unieke, ronduit revolutionaire RoomMatching technologie. Als klap op de vuurpijl kan de Dutch & Dutch 8c, zoals de actieve luidspreker weinig romantisch heet, nu uitgebreid worden met commerciële plug-ins van ‘third parties’, derden dus. Een unicum in onze industrie. Wat dit allemaal in de praktijk inhoudt is concreet tot leven gebracht in mijn
appartement aan de Amsterdamse Spuistraat. Martijn Mensink en Rolf Dijkstra van Dutch & Dutch zijn een dag over de vloer geweest om het systeem te integreren en in te regelen. Duizel nog wat na en ben een stuk wijzer geworden.


De aanhef verwijst naar de grote hit van The Nits, om diverse redenen. Zowel de band, als Dutch & Dutch, als de unieke ideeën achter het concept van de 8c zijn Nederlandse aangelegenheden, iets om bij voorbaat al erg trots op te zijn. En het komt misschien als een schok, maar Nederland kent geen bergen, op wat verdwaalde heuvels en die mooie plaats in Noord-Holland na. Geen bergen, dus ook geen geheimen. En als er al een geheim is, dan is het dat die bergen niet bestaan. Deze Hollandse nuchterheid moet de basis zijn geweest voor de filosofie achter Dutch & Dutch. Iedere muziekliefhebber weet dat we met de akoestiek van een ruimte moeten leren leven. Zonder de pretentie te hebben dat met de vindingen van Dutch & Dutch akoestiek geen enkele rol meer speelt, kun je het probleem ook omdraaien en proberen een systeem te ontwikkelen dat a. minder afhankelijk is van de akoestiek, b. dusdanig is ontworpen dat de akoestiek juist meewerkt, in plaats van tegenwerkt en c. met wetenschappelijke middelen de aard van de akoestiek in kaart brengt en aan de hand daarvan via DSP-gestuurde software de weergave compenseert. Ergo: je ontdoet je van het geheim door het te ontmaskeren. Deze Jip & Janneke taal lijkt een Utopie, en dus te mooi om waar te zijn, maar een dagje stoeien met de heren van Dutch & Dutch (deed mijn best het allemaal te begrijpen) heeft geleerd dat het wel degelijk mogelijk is. ‘Tot op zekere hoogte’ denkt iedere weldenkende patriottische landgenoot dan meteen en ja, ook dat is zo. Loop vooruit op dit verhaal, maar kan alvast melden dat het klopt. Zelfs in de oren van ondergetekende – nota bene Muziekwetenschapper – die niet gelooft in het strikt cijfermatig en fysiek in kaart brengen van waarneming. Met name Martijn Mensink heeft daar een andere mening over, mede door zijn universitair-natuurkundige achtergrond. Het werd dan ook een leuke discussie. “Nog koffie, heren?”

Diffractie

Al even Hollands: eerst zien, dan geloven. En wat zien we eigenlijk? Om te beginnen de zeer onconventionele opbouw van de 8c luidspreker. De ontwerpers benadrukken dat de hoofdmoot van de aanpassing, door D&D omschreven als ‘RoomMatching’ ligt in het ontwerp van de actieve luidsprekers. De DSP-controle is de tweede fase. “Wij zijn van mening dat ieder akoestisch probleem dat met het ontwerp van een luidspreker opgelost kan worden, je niet eerst met DSP moet benaderen, omdat deze techniek eigen problemen met zich mee kan brengen. DSP, hoewel een essentieel onderdeel van de 8c, moet de spreekwoordelijke kers op de taart zijn”. Snuffelen rond de kast laat het oog vallen op twee roosters aan weerszijden en twee woofers aan de achterzijde. Bij nadere inspectie van het frontpaneel vallen de vrij diep liggende tweeter op en de overeenkomst tussen de vorm van de woofer aan de voorzijde en de vorm waarin de tweeter is geplaatst. Deze uiterlijke kenmerken vormen de façade van de akoestische benadering. De aparte, grote behuizing van de tweeter wordt door D&D omschreven als ‘Minimum Diffraction Waveguide’. Diffractie staat voor het afbuigen van een golf langs een obstakel. De afstraling is beperkt tot een hoek van 120 graden (twee maal 60 graden vanaf de middellijn). Het ontwerp zorgt ervoor dat de hoge frequenties exact dezelfde afstraling hebben als het bereik van het middengebied. De richting van de golfvorming boven 100 Hz is daardoor constant. Het hoeft geen betoog dat door de smallere afstraling, om het simpel te zeggen, de invloed van de reflectie op de omringende wanden al minder is. Maar dit fenomeen is slechts de eerste stap.

Wil je de rest van het artikel lezen? Koop dan HVT of download onze kiosk voor Android of iOS