Recensie

REL T/7x

Asjemenou!

Door Ernst Neve, HVT 6, juni 2021

Eigenlijk ben ik er niet zo van. Van de subwoofer dus. Meestal probeer ik systemen te selecteren die precies in mijn straatje c.q. huiskamer passen. In mijn geval betekent dat kleine tot middelkleine monitorsystemen op stand. En ik heb er al heel veel onder de pen gehad. Een van de systemen die ik langere tijd in huis mag hebben is van Fyne Audio, de weten de F1-5, de kleinste uit de toplijn van Fyne. Toen ik lucht kreeg van de nieuwe REL T/x serie werd ik toch wel erg benieuwd wat er met de kleine Fyne rakkers zou gebeuren.


Als je één ding van REL zou moeten zeggen is het wel dat de roem ze vooruitschiet. Het merk bestaat al sinds audiomensenheugenis, om precies te zijn sinds 1990, en heeft een naam opgebouwd die het merk een plek bij de beste subwoofers ter wereld heeft gegeven. Ik kan mij nog goed herinneren dat ik in de tijd dat ik zelf een high end winkel bestierde menig REL naar volle tevredenheid van mij en mijn klanten heb ingezet. Gek genoeg is er in de basis sinds die tijd niet eens zo gek veel veranderd bij REL, dat is begonnen met de bevlieging van een enkel individu, wijlen Richard Lord. De goede man besloot na zijn eerste pensionering dat hij nu eens een echt goede subwoofer zou gaan maken omdat subwoofers naar zijn mening simpelweg niet deugden.

Muziek gezet door de lage toon

De geschiedenis leert ons dat hij zijn vrouw als proefkonijn heeft gebruikt, toen hij zijn allereerste ontwerp in de zitting van zijn lievelingsstoel monteerde. Het was geen compact ontwerp zullen we maar zeggen en zal tot blikken van de missus hebben geleid die alle mannen zich wel voor de geest kunnen halen. Deze exercitie heeft in ieder geval de toon, liever lage tonen, gezet voor wat nog steeds aan de basis van ieder REL sublaagsysteem, zoals Richard er zelf naar verwees, het realiseren van overtuigend diep laag. Makkelijker gezegd dan gedaan overigens, omdat de meeste subwoofers meer de illusie van laag geven dan het echte werk afleveren. Echt strak sublaag in een woonkamersituatie is namelijk best een ding om vele, vele redenen. En REL heeft ze allemaal geadresseerd.

Een ABC’tje

Samen met het merk REL ken ik ook de toenmalige importeur van het merk die REL na al die tijd nog steeds met verve voert. De goede man is minimaal even bevlogen als Richard Lord als het gaat om de bewustwording van wat een REL nu eigenlijk zo goed maakt. Natuurlijk spelen zaken als materiaalkeuze voor de woofers, ophanging, gebruikte magneten, versterkers, kastconstructie en systeembeveiliging een grote rol en is er in de afgelopen 30 jaar ook behoorlijk veel gebeurd in de ontwikkeling daarvan bij REL, maar wat eigenlijk bepalend is, is het systeemdenken (vandaar Lord’s term sublaagsysteem). Waar normale subwoofers alleen maar overweg kunnen met een lijnsignaal, introduceerde Lord een schakeling waarbij het klankkarakter en de timing van het totale muzieksysteem wordt opgenomen in zijn woofers. We hebben het over het unieke en gepatenteerde ABC systeem dat wordt toegepast in alle REL sublaagsystemen (met uitzondering van de nieuwe HT serie die specifiek voor home theater toepassingen is ontwikkeld). Zelfs na de tweede pensionering van Richard Lord en de overname in 2005 is door het huidige management gewerkt aan uitbreiding en vervolmaking van dit systeem. Betrouwbaarheid en muzikaliteit vormen dan ook de hoekstenen van iedere REL.

Meer informatie op www.hnny.nl

Wil je de rest van het artikel lezen? Koop dan HVT of download onze kiosk voor Android of iOS