Verslag

Dolby Atmos bij de STMPD Studio’s

De nieuwe standaard in audio?

Door John van der Veer en Sander van der Heide, HVT 5, mei 2022

We kennen Dolby Atmos welllicht van de koppeling aan beeld. Bewust of onbewust kent iedere bioscoopbezoeker het fenomeen van de grotere zalen. En wie een ruimte in huis heeft ingericht als ‘home cinema’, maakt de keuze om naar alle waarschijnlijkheid Dolby Atmos toe te voegen. Apple Music gaat het ruimtelijk fenomeen standaard toepassen op audioproducties sec, met de nodige consequenties voor de muzikale content. De presentatie voor de verzamelde pers vond plaats in de Amsterdamse STMPD studio’s, en HVT was van de partij.


Dolby Atmos is de laatste versie van surround die het 3-D geluidsbeeld compleet maakt. Wie in de natuur rondloopt, hoort geluid rondom. Blaffende honden voor je, het geruis van de snelweg op de achtergrond, of van links, wellicht ook van rechts of, als je pech hebt, van drie kanten tegelijk en het geritsel van blaadjes in hoge bomen daarboven, verticaal gevolgd door overvliegende vogels. Filmproducties maken gebruik van het fenomeen door, bijvoorbeeld, helikopters over de waarnemer heen te laten denderen. Doet het altijd goed in actie- en oorlogsfilms. Wie in de riante positie verkeert zich een Dolby Atmos home-cinema systeem te kunnen permitteren, kan dit gepaard laten gaan met een overdaad aan luidsprekers: voor je, naast je, achter je en nu met de meer immersieve formaten ook in het plafond, wellicht verscholen achter stucwerk. Gelukkig zijn er zijn verschillende manieren om het effect te simuleren zonder luidsprekers in de hemel. Ook als geluidsbronnen niet in 3-D staan, zoals met alleen maar muziekinstrumenten vóór je, is het effect in het dagelijks leven aanwezig, ook in muziek. Het geluid dat onze oren binnen fietst, maakt immers tevens een omweg via reflecties van zij- achter- én bovenkant. Het lastige van de discussie over Dolby Atmos is dat al deze begrippen door elkaar lopen, inclusief de weergave via media waarbij geen enkele luidspreker boven het hoofd vliegt.

Driver Jungle

Die discrepantie was ook merkbaar tijdens de presentatie in het STMPD-studiocomplex, het creatieve domein van onze eigen Martin Garrix. Het geheel vond plaats onder auspiciën van Apple Music en Dolby. Lastig hierbij is, bovendien, dat de eerste het fenomeen al in een eerder stadium heeft gepresenteerd onder de naam Spacial Audio en het vaak in een adem noemt met lossless audio op hoge resoluties. Kortom, de werking van de afzetmarkt speelt in commercieel opzicht een grote rol voor de genoemde partijen. Niets op tegen en volstrekt begrijpelijk. Hetzelfde geldt voor de verzamelde pers. Het werk voor HVT impliceert meestal contact met gelijkgestemde audiofielen. Zo niet bij STMPD. De meeste vragen gingen over het verschil tussen stereo en Dolby Atmos. De werkwijze en demonstratie van ‘onze’ (leuk om dat te kunnen schrijven) Sander van der Heide en Eelco Bakker, ‘Head of Sound’ at STMPD studio’s, waren in ieder geval volstrekt duidelijk. Aan de hand van enkele producties, in Dolby Atmos gemixed en gemastered, werden we in de grote zaal, die normaal gesproken wordt gebruikt voor het afmixen en de presentatie van speelfilms, gebombeerd met een veelvoud aan luidsprekers. De totale driverjungle werd schematisch zichtbaar gemaakt op het megascherm. Moet eerlijk bekennen dat ik de tel ben kwijtgeraakt, maar voor ’t idee: alleen al wat er zich boven het hoofd afspeelde was fysiek in twee rijen van (acht?) weergevers ondergebracht. In een productie van Blaudzun heeft Sander zich in eerste instantie uitgeleefd door, met name, de percussie-instrumenten in 3-D te zetten. Die productie is door de artiest afgekeurd, waarna is overgegaan op een ruimtelijke mix die meer met (beetje kort door de bocht, sorry Sander) de toegevoegde galm en scheiding van frequenties te maken heeft. Het verschil met ‘normale’ stereo is duidelijk en indrukwekkend.

Wil je de rest van het artikel lezen? Koop dan HVT of download onze kiosk voor Android of iOS